Μελέτη υλικού VΒικτώρ Βαζαρελί · 1936

Ένα Μεγάλο Βήμα στην Αφηγηματική Τέχνη του Βασαρέλυ

Η φωτογραφία που έχουμε μπροστά μας παρουσιάζει ένα έργο του Βίκτορ Βασαρέλυ, τον ομοιονόματο καλλιτέχνη και πρωτοπόρο της Οπτικής Τέχνης (Op Art). Τίτλος του έργου είναι «Μελέτη Υλικού V» και ανήκει στην κατηγορία της αφηρημένης τέχνης που χαρακτηρίζει τον Βασαρέλυ. Δημιουργήθηκε το 1936 και αποτελείται από μια συστηματική διάταξη γεωμετρικών σχημάτων όπως κύκλοι και τρίγωνα, τα οποία είναι κατανεμημένα ομοιόμορφα στην επιφάνεια του έργου τέχνης. Η παρουσία αντικειμένων όπως ένα ποτήρι, ένα μπολ και μια κούπα ενισχύουν την οπτική αλληλεπίδραση και προσθέτουν βάθος στην συνολική σύνθεση. Αυτή η ιδιαίτερη προσέγγιση ήταν αποτέλεσμα της επιρροής του Βαυαρικού Σχολείου και των αρχών της λειτουργικής σχεδίασης που τον καθόρισαν ως καλλιτέχνη. Η Οπτική Τέχνη, όπως την αντιλαμβάνεται ο Βασαρέλυς, δεν είναι απλώς ένα σύνολο γραμμών και σχημάτων αλλά μια προσπάθεια να προκαλέσει στην παρατηρητή μια ψευδαίσθηση κίνησης ή μετατόπισης χωρίς πραγματική φυσική αλλαγή στην εικόνα. Αυτός ο στόχος επιτυγχάνεται μέσω της χρήσης συγκεκριμένων τεχνικών όπως η επαναλαμβανόμενη χρήση γεωμετρικών σχημάτων και η δημιουργία αντιθέσεων φωτεινότητας και χρώματος που οδηγούν το μάτι του θεατή σε μια συνεχή κίνηση προς τα εμπρός ή προς τα πίσω στην επιφάνεια του έργου. Η μελέτη αυτή αποδεικνύει την πρωτοποριακή σκέψη του Βασαρέλυ και τη βαθιά κατανόηση των οπτικών μηχανισμών που επηρεάζουν την ανθρώπινη αντίληψη του κόσμου. Η επιτυχία του Βασαρέλυ στην δημιουργία έργων τέχνης που προκαλούν αυτές τις ψευδαισθήσεις δεν είναι τυχαία αλλά αποτέλεσμα μιας ιδιαίτερης μεθοδολογίας που βασίζεται στην επιστήμη και την καλλιτεχνική εμπειρία. Ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί υπολογιστικές αρχές για να δημιουργήσει σχέδια που φαίνεται να κινούνται ή να μετακινούνται όταν παρατηρούνται από κοντά αλλά είναι σταθερά στην πραγματικότητα. Αυτή η τεχνική απαιτεί μεγάλη ακρίβεια και προσοχή στις λεπτομέρειες και αποτελεί μια σημαντική συμβολή στην ιστορία της τέχνης του 20ου αιώνα. Η μελέτη Υλικού V είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης και αναδεικνύει την αξία της γεωμετρικής αφηγηματικής τέχνης ως μορφή έκφρασης και δημιουργικότητας.