სერ უილიამ ჯორჯ გილიესი: შოტლანდიური ხელოვნების ცხოვრება
სერ უილიამ ჯორჯ გილიესი, შოტლანდიელი მხატვარი, რომელმაც XX საუკუნეში მნიშვნელოვანი კვალი დატოვა, დაიბადა 1898 წელს ჰადინგტონში, აღმოსავლეთ ლოთიანში. მისი ცხოვრება და შემოქმედება მჭიდროდაა დაკავშირებული შოტლანდიის ხელოვნების განვითარებასთან, ხოლო მისი ნამუშევრები გამოირჩევა განსაკუთრებული სინთეზით – კუბიზმის გავლენისა და შოტლანდიური პეიზაჟების სიყვარულის უნიკალური კომბინაციით.
გილიესის პირველი ნაბიჯები ხელოვნებაში ედინბურგის სამხატვრო კოლეჯთან ასოცირდება, თუმცა მისი სწავლა I მსოფლიო ომმა შეაფერხა. სამხედრო მომსახურების შემდეგ მან განაგრძო განათლება კოლეჯში და მალევე იქცა ერთ-ერთ პედაგოგად, რომელმაც 40 წლიანდ მეტს მიუძღვა შოტლანდიელი მხატვრების ახალი თაობის აღზრდას. სწორედ ამ პერიოდში ჩამოყალიბდა მისი განსაკუთრებული სტილი.
ხელოვნებრივი განვითარება და გავლენები
გილიესის შემოქმედებაში კუბიზმის შესწავლა მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო. პარიზში, ანდრე ლოტეს სახელოსნოში (1923) სწავლისა და იტალიაში მოგზაურობის (1924) შემდეგ, მის ადრეულ ნამუშევრებში, როგორიცაა “ორი ქოთანი, თეფში და ხილი” (1933), კუბიზმის გავლენა აშკარადა ჩანს. ეს არის სეზანის სტილის კომპოზიციები, ბრაკისა და პიკასოს მოჩრილი ფერების გამოყენებით. განსაკუთრებული მომენტი 1934 წელი იყო, როდესაც მან პოლ კლის ნამუშევრებს გაიცნო. ეს შეხვედრა მას უბიძგა უფრო მეტად იყენებდეს ფერს და მის კომპოზიციებში ბავშვური უშუალობის ელემენტებს.
მხატვარი თანდათანობით გადავიდა კუბიზმის მკაცრი ფორმებიდან, შეიმუშავა საკუთარი ხედვა, რომელიც შოტლანდიურ პეიზაჟსა და ნატურმორტს ეყრდნობოდა. მისი ფერწერა გამოირჩევა განსაკუთრებული სინთეზით – რეალისტური აღწერის სიprecizულობითა და ექსპრესიული ფერის გამოყენებით.
1922-ე ჯგუფი და თანამშრომლობა
1922 წელს გილიესმა, უილიამ კროზიერთან, უილიამ გეისლერთან და უილიამ მაკტაგართთან ერთად დააარსა “1922-ე ჯგუფი”. ეს საგამოფრთო საზოგადოება ახალგაზრდა შოტლანდიელ მხატვრებს აძლევდა შესაძლებლობას წარმოეჩინათ თავიანთი ნამუშევრები ედინბურგის ახალ გალერეაში. ჯგუფმა ხელოვნების განვითარებას მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს, გააძლიერა თანამშრომლობის სულისკვეთება და ინოვაციების მხარდაჭერა.
თემები და საგანი
პეიზაჟი: გილიესი ცნობილია ლოთიანის, ფაიფისა და სასაზღვრო რაიონების შოტლანდიური პეიზაჟების გამოსახულებებით. მან ეს ლანდშაფტები მგრძნობელობით აღწერა.
ნატურმორტი: ნატურმორტის კომპოზიციები მისი შემოქმედების კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ასპექტი იყო, ხშირად წარმოდგენილია კერამიკული ნაკეთობები მისი უმცროსი დამ, ემმა სმიტ გილიესის მიერ. მისი ნაუროვად გარდაცვალება (1936) მასზე დიდი გავლენა მოახდინა.
პორტრეტი: მან ადრეულ ეტაპზე პორტრეტებზეც იმუშავა, თუმცა პეიზაჟებმა და ნატურმორტებმა მისი ძირითადი საგანი შეადგინეს.
ძირითადი მიღწევები და აღიარება
გილიესი 1959 წლიდან 1966 წლამდე ედინბურგის სამხატვრო კოლეჯის პრინციპალი იყო. მისი აქტიური საქმიანობა და სწავლება მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა შოტლანდიელი მხატვრების თაობებზე.
ისტორიული მნიშვნელობა და მემკვიდრეობა: სერ უილიამ ჯორჯ გილიესი XX საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან შოტლანდიელ მხატვრად ითვლება. მისი ნამუშევრები ადრეული მოდერნიზმის და შოტლანდიური ხელოვნების იდენტობის შორის ხიდს წარმოადგენს.
მისი მემკვიდრეობა მხოლოდ მის ნახატებში არ გამოიხატება, არამედ მისი სწავლებისა და პედაგოგიური საქმიანობითაც. 1973 წელს გარდაცვალების შემდეგ მან უმდიდრესი კოლექცია დატოვა, რომელიც დღესაც აღფრთოვანებს თავისი სილამაზითა და სიგრძნობელობით.
