ფრინველებივაზილი კანდინსკი · 1916

აბსტრაქციის გენეზისი: კანდინსკის „Vögel“

ვაស៊ីლი კანდინსკის „Vögel“ – მგლები – არ არის მხოლოდ მწყემსი ცხოვრების გამოსახულება; ეს არის შინაგანი სამყაროს ღრმა გამოკვლევა, ემოციისა და სულიერების ვიზუალური გამოხატულება, რომელიც აბსტრაქტული ხელოვნების ახალი ეტაპებით არის შექმნილი. 1916 წელს, მხატვრისთვის ინტენსიური ექსპერიმენტებისა და პირადი ტრანსფორმაციის პერიოდში შესრულებული ეს ნამუშევარი განასახიერებს კანდინსკის განვითარებად ფილოსოფიას, რომლის თანახმად, ფერი და ფორმა აღწერითი როლების გადალახვა יכולდა გამომწვივდეს უშუალო ემოციურ რეაქციებს მყურების გულში. картина იჭერს ბეღელზე გაფრენილ მომენტს – ადამიანები დასვენებაში – მაგრამ ეს შორს არის პირდაპირი დაკვირვებიდან. პირიქით, ეს არის ფორმების, ფერებისა და ხაზების ფრთხილად აგებული განლაგება, რომელიც შექმნილია კონკრეტული გრძნობებისა და შეგრძნებების გამოსაძახებლად. სიუჟეტი გაჯერებულია მდიდარი ენერგიის განცდით, რაც მიანიშნებს როგორც სიხარულზე, ისე შესაძლოა მონატრების ნაზ ნაკადზე – განცდა, რომელიც მყურების გულში ღრმად ჟღერს პირველი შეជვებიდან გაცილებით მოგვიანებით.

(ვაស៊ីლი კანდინსკის „Vögel“ (მგლები) ნამუშევარი)

ადრეული გავლენები და შინაგანი ჰარმონიის ძიება

კანდინსკის მხატვრული მოგზაურობა არ იყო ტრადიციული. თავდაპირველად სამართალში კარიერაზე იყო განწირული, მისი ცხოვრება მოულოდნელ შემობრუნებაში გადავიდა იმპრესიონისტური ნახატების შეხვედრის შემდეგ, განსაკუთრებით კლოდ მონეტეს „სამთოებში“. ამ შეជვებიდან მასში გაუხგა სურვილი, გასცდეს უბრალო წარმөөქმებას და ჩახვიოს წმინდა განცდის სამყაროში. მისი ადრეული ნამუშევრები, როგორიცაა „Papeln (Poplars)“ 1902 წლიდან, ამ ცვლილებას აჩვენებს, რაც ხასიათდება თამამი ფერებით და ექსპრესიული ფუნჯის შტრიხებით – მკაფიო გადახვევა ტრადიციული აკადემიური სტილიდან. კრიტიკულად მნიშვნელოვანი იყო მისი მოგზაურობა რუსეთში 1889 წელს, ვოლოგდის რეგიონში ეთნოგრაფიული ექსპედიციის დროს, რამაც ღრმად იმოქმედა მის მხატვრულ ხედვაზე. იქ შეხვებული მდიდარი ფერები და სიმბოლური გამოსახულებები, განსაკუთრებით ეკლესიებისა და სახლების დეკორაციებში, მან მასში ჩაანთო ფერის ღრმა აღფრთოვანება როგორც ძლიერი კომუნიკაციური ძალა. გარდა ამისა, კანდინსკის ჩაძირვა ვაგნერულ ოპერაში – კერძოდ „ლოჰენგრინში“ – გააღვიძა მასში გაგება იმის შესახებ, თუ როგორ შეიძლება მუსიკამ გამოიწვიოს ღრმა ემოციური რეაქციები, რამაც შთააგონა იგი მსგავსი ეფექტის ძიებაში საკუთარ ნახატებში.

რუსული ხალხური ხელოვნება: უზრუნველყოფდა საინფორმაციო წყაროს ფერების პალიტრებისა და სიმბოლური გამოსახულებებისთვის.

ვაგნერის მუსიკა: იმოქმედა კანდინსკის რწმენაზე ხელოვნების ექსპრესიული პოტენციალის შესახებ.

მონეტეს „სამთოები“: გააღვიძა მისი ინტერესი ფერისადმი როგორც დამოუკიდებელი მხატვრული გამოხატვის ელემენტი.

ფორმაისა და ფერის ენა

როდესაც კანდინსკი წინ進და, ის უფრო და უფრო მიიწოდა აბსტრაქციას, უარი თქვა ცნობად ფორმებზე და ამგებინა გეომეტრიული ფორმების – წრეების, სამკუთხედების, კვადრატების – განლაგება, რომლებიც მოწყობილი იყო მათი თანდაყოლიელი ემოციური თვისებების მიხედვით. მისი თეორიული ნაშრომები, განსაკუთრებით „Concerning the Spiritual in Art“ (1911), ახსენებს ამ ფილოსოფიას და ამტკიცებს, რომ თითოეულ ფორმას ჰქონდა კონკრეტული სულიერი მნიშვნელობა. წრეები, მაგალითად, წარმოადგენდნენ მთლიანობასა და ერთიანობას, ხოლო სამკუთხედები კი დინამიკურობასა და დაძაბულობას ასახავდნენ. ის თვლიდა, რომ ამ ფორმების ფრთხილად განლაგებით ტილოზე შეეძლო მუსიკის ვიზუალური ეკვივალენტის შექმნა – ჰარმონიული კომპოზიცია, რომელიც მიზნად ისახავს მყურების გულში ღრმა ემოციური რეაქციების გამოწვევას. „Vögel“ ამ მიდგომის მაგალითია; ფორმებისა და ფერების ურთიერთქმედება არ არის განკუთვნილი რეალისტური სიუჟეტის გამოსახატად, არამედ კომუნიკაციას უწყობს ხელს შინაგანი მდგომარეობის – შესაძლოა სიხარულის, დაფიქრების ან თუნდაც მელანქოლიის ნიშნების.

სიმბოლიზმი და ემოციური რეზონანსი

„Vögel“ მდიდარია სიმბოლური მნიშვნელობით. თავად მგლები წარმოადგენენ თავისუფლებას, სულიერებას და ტრანსცენდენტობის მონატრებას – თემები, რომლებიც ცენტრალურია კანდინსკის მხატვრულ ხედვაში. ბეღელზე მდგარი ფიგურები ნაკლებად მნიშვნელოვანია, ვიდრე მათი ურთიერთქმედება ამ სიმბოლურ ლანდშაფტთან. ისინი ხდებიან არხები, რომლითაც მყურებელი აღწევს ნამუშევრის უფრო ღრმა ემოციურ ბირთვში. მდიდარი ფერები – ლურჯების, ყვითლესა და წითელების ნაზავი – მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს ნამუშევრის ეფექტურობას, თითოეული ტონი ფრთხილად არის არჩეული კონკრეტული გრძნობების გასაძლიერებლად. საბოლოოდ, „Vögel“ არ არის უბრალოდ картина; ეს არის მოწვევა – მოწვევა ჩაერთო შინაგან სამყაროსთან, გამოიკვლიოს ფერის და ფორმის ემოციური ლანდშაფტი და განცადოს ხელოვნება როგორც სულიერი გაგების პირდაპირი გზა.