Historia Fitzwilliam Museum

Fitzwilliam Museum pełni rolę muzeum sztuki i antyków Uniwersytetu Cambridge. Jego korzenie sięgają 1816 roku, kiedy to powstał dzięki testamentowi Richarda FitzWillia, 7. wizkonta FitzWilliam. To fundacyjne wydarzenie przekształciło prywatne dziedzictwo w instytucję publiczną, w całości poświęconą badaniom nad sztuką i historią. Muzeum znajduje się przy Trumpington Street w samym sercu Cambridge, w Wielkiej Brytanii.

Zanim jednak znalazło swoje obecne miejsce, instytucja ta mieściła się w Fitzwilliam House. Pierwotna siedziba znajdowała się w południowo-zachodniej części Cambridge, naprzeciwko dzisiejszego gmachu muzeum. Fitzwilliam Museum pozostaje kluczowym partnerem konsorcjum University of Cambridge Museums, podtrzymując swoją nierozerwalną więź z szerokim życiem akademickim uniwersytetu. Kolekcja ta nieustannie wzbogaca się od wieków poprzez starannie prowadzone procesy akwizycji oraz z najwyższą troską o zachowanie dziedzictwa kulturowego.

Wspaniała architektura muzeum

Budynki muzeum oraz ich fasada wychodząca na ulicę posiadają status zabytku klasy I, co czyni to miejsce niezwykle istotnym punktem na architektonicznej mapie Cambridge w Wielkiej Brytanii. Zaprojektowana w latach 70. XIX wieku przez sir Richarda Richardsona konstrukcja stanowi dzieło w stylu neou-Renesansu, emanujące niezwykłym ciężarem gatunkowym i głębokim sensem istnienia. Zewnętrze definiuje klasyczna, kamienna fasada, która uderza widza poczuciem trwałości i niezmienności. Ta monumentalna elewacja, wzniesiona z kremionego kamienia, tworzy jasne, stabilne tło dla tętniącego życiem ruchu na Trumpington Street.

Już po przekroczeniu progu skala tego projektu staje się w pełni uchwytna dzięki majestatycznemu wejściu oraz doskonale przemyślanym przestrzeniom wystawienniczym. Wnętrze zostało zaprojektowane tak, aby sprzyjać spokojnej wędrówce przez kolejne galerie, pozwalając architekturze na subtelne obramowanie zgromadzonych w niej eksponatów. Organizacja przestrzeni zachowuje nienaganny porządek, prowadząc wzrok przez sale bez potrzeby stosowania nadmiernych zdobień. Jest to miejsce, w którym fizyczne otoczenie tworzy zdyscyplinowaną i pełną szacunku oprawę dla skarbów, które wypełniają jego wnętrza.

Bogata kolekcja malarstwa

Zbiory sztuki europejskiej wyróżniają się niezwykłą siłą, oferując obecność, która obejmuje wiele stuleci rozwoju technicznego. Kolekcja ta zawiera niezwykle szeroki wachlarz obrazów i szkiców, rozciągający się od precyzyjnego warsztatu dawnych mistrzów po bardziej eksperymentalne podejścia ery nowoczesnej. Wśród nich można odnaleźć dzieła Rembrandta i Rubensa, zestawione ze studiami Degasa i Cézanne’a. Płótna te trwają jako materialne zapisy światła i formy, zapraszając do cichej obserwacji tego, w jaki sposób różne epoki podchodziły do medium, jakim jest olej na płótnie.

Wśród wielu znaczących dzieł znajduje się Martwa natura z jabłkami autorstwa Cézanne’a, przekazana przez Maynarda Keynesa. Muzeum przechowuje również wersję dzieła Ford Madox Brown z 1855 roku, zatytułowanego The Last of England. Rozmach tej kolekcji objawia się w sposób, w jaki łączy ona odrębne style Moneta, Renoira i Van Gogha z pracami Canaletta, Constabla i Murillo. W tych murach wyczuwalna jest szczególna waga obecności Picassa i Van Dycka, co współtworzy narrację wizualną, która wydaje się jednocześnie rozległa i głęboko zakorzeniona w historii sztuki zachodniej.

• Martwa natura z jabłkami
• The Last of England

Starożytne zabytki Egiptu

Galerie Egipskie niezmiennie pozostają jednymi z najchętniej odwiedzanych przestrzeni w całym muzeum. Po dwuletnim programie renowacji, konserwacji i badań, który zakończył się w 2006 roku, sale te oferują niezwykle immersyjną ekspozycję świata starożytnego. Sposób ich aranżacji pozwala na bliskie spotkanie z materialnymi pozostałościami odległej cywilizacji, zaprezentowanymi przez pryzmat niezwykle starannej konserwacji.

W tych hallach obecność imponujących egipskich sarkofagów całkowicie dominuje nad przestrzenią. Te kamienne i drewniane naczynia, zaprojektowane, by chronić zmarłych, współistnieją w kolekcji z egipskimi mumiami. Fizyczna rzeczywistość tych artefaktów zapewnia bezpośrednie połączenie z praktykami pogrzebowymi i wierzeniami religijnymi Doliny Nilu. Cichy ciężar kamienia oraz misterne detale prac konserwatorskich zapraszają do powolnej, pełnej skupienia obserwacji obiektów w ich pierwotnym, przeznaczonym do nich kontekście.

Arcydzieła kolekcji sztuki

Obecność tych dzieł oferuje intymne spotkanie z ewolucją malarstwa europejskiego. W Porwaniu odnajdujemy ciężkie, świadome pociągnięcia pędzla Cézanne’a – dzieło, które domaga się powolnego, nieustępliwego spojrzenia. Nieopodal, szkic do Niedzielnego popołudnia na wyspie La Grande Jatte Seurata – wypożyczony z King's College – odsłania drobiazgową pracę przygotowawczą, która stała za tą monumentalną wizją. Te płótna współistnieją z niezwykłą głębią emocjonalną, którą odnajdujemy w obrazach Rembrandta, oraz z świetlistymi teksturami dzieł Renoir. Stanąć przed nimi to być świadkiem ciężaru historii, zaklętej w pigmencie i oleju.

Kolekcja rozciąga się również na subtelną precyzję brytyjskich rysunków i akwareli, w których gest artysty jest najbardziej bezpośredni i namacalny. Wyraźny ciężar gatunkowy mają dzieła Constable’a oraz szczegółowe kompozycje Murillo, takie jak Wizja Fray Lauterio. Muzeum gromadzi także prace Degasa, Picassa i Van Gogha, obok ustrukturyzowanych pejzaży Moneta oraz dramatycznych kompozycji Rubensa i Van Dycka. Obecność Canaletta wnosi do tego zbioru poczucie światła i architektonicznej klarowności.

• Porwanie, Cézanne
• Niedzielne popołudnie na wyspie La Grande Jatte (szkic), Seurat
• Wizja Fray Lauterio, Murillo

Różnorodne kolekcje światowe

Muzeum skrywa w swoich zbiorach ponad 500 000 eksponatów, które obejmują niezwykle szerokie spektrum ludzkiej historii. Te przedmioty, w tym starożytne artefakty, ceramika, wyroby szklane, meble, biżuteria, monety oraz manuskrypty, a także rzadkie drukowane księgi, pozwalają na intymne obcowanie z kulturą materialną wielu epok. Wśród tych bezcennych zbiorów znajdują się znaczące kolekcje broni i zbroi, instrumenty muzyczne, sztuka dekoracyjna oraz liczne znaleziska archeologiczne.

Sztuka azjatycka stanowi istotny element tej imponującej różnorodności. W galeriach można odnaleźć chińskie brązy, japońską ceramikę oraz indyjskie rzeźby. Kolekcja obejmuje również osiemnaście dzieł z chińskiego jadeitu, które zostały skradzione przez grupę Rathkeale Rovers 13 kwietnia 2012 roku. Obiekty te trwają jako fizyczne pozostałości odległych tradycji, oferując nam namacalne połączenie z kunsztem rzemieślniczym różnych cywilizacji.