Historia Muzeum Sztuki Użytkowej w Wiedniu
Muzeum Sztuki Użytkowej w Wiedniu zostało założone 7 marca 1863 roku. Cesarz Franciszek Józef I powołał tę instytucję, aby zasypać przepaść dzielącą sztuki piękne od wzornictwa użytkowego. Ta wizja czerpała inspirację z modelu londyńskiego South Kensington Museum. W swoich początkach instytucja ta była znana jako k. k. Österreichisches Museum für Kunst und Industrie.
Pierwszym dyrektorem muzeum został Rudolf von Eitelberger. Pod jego przewodnictwem instytucja rozpoczęła swoją misję polegającą na integracji kształcenia artystycznego z produkcją przemysłową. Podejście to miało na celu stworzenie fundamentów zarówno dla projektantów, jak i dla szerokiej publiczności. Muzeum zajmuje swoją obecną lokalizację od 1871 roku.
Architektura historycznego gmachu
Muzeum zajmuje prestiżową pozycję przy Stubenring 5 w pierwszej dzielnicy Wiednia, w sercu historycznej dzielnicy Innere Stadt. Budynek, zaprojektowany przez Heinricha von Ferstela, został ukończony w 1871 roku i od tego czasu instytucja niezmiennie pozostaje w tej samej, wyjątkowej lokalizacji. Sama konstrukcja stanowi świadome połączenie klasycznej elegancji z nowoczesną użytecznością, tworząc trwałe i godne naczynie dla niezwykłych kolekcji skrywanych w jej murach.
Po zachodzie słońca fasada budynku przechodzi fascynującą metamorfozę dzięki MAKlite – stałej, zewnętrznej instalacji świetlnej autorstwa Jamesa Turrella. Ta artystyczna interwencja kąpie elewację w eterycznym blasku, całkowicie zmieniając wizerunek kamiennego gmachu. Gra światła i architektury sprawia, że budynek pozostaje żywą, pulsującą obecnością w krajobrazie miejskim jeszcze długo po tym, jak słońce skryje się za horyzontem.
Bogata i wszechstronna kolekcja
Zbiory Muzeum Sztuki Użytkowej w Wiedniu stanowią niezwykłe świadectwo ludzkiego kunsztu, obejmując ponad milion obiektów oraz dzieł graficznych. Ta imponująca mozaika przedmiotów obejmuje wyrafinowane meble, szlachetne szkło, porcelanę, srebrne wyroby oraz misternie tkane tekstylia. W murach instytucji znajduje się również stała kolekcja poświęcona sztuce Azji, która wzbogaca to unikalne zestawienie. Wszystkie te artefakty tworzą szerokie spektrum designu i rzemiosła, rozciągające się na wiele epok i kultur.
Muzeum wykazuje się również znaczącą obecnością w świecie cyfrowym, udostępniając ponad 300 000 obiektów do oglądania online. To rozległe cyfrowe archiwum pozwala na głębszą i bardziej przystępną analizę ogromu zgromadzonych zasobów. Poza sztuką dekoracyjną, w zasobach muzeum znajduje się także wyspecjalizowana kolekcja dywanów, która jeszcze bardziej podkreśla różnorodność i bogactwo jego materialnych zbiorów.
Arcydzieła kolekcji
Zbiory muzeum skrywają niezwykłe dzieła z epoki secesji, a w szczególności te, które w mistrzowski sposób łączą sztukę wysoką z elementami dekoracyjnymi. Postacią centralną tych zbiorów jest Gustav Klimt, którego obecność manifestuje się poprzez udział w słynnej fryzie Stoclet – złoconym projekcie stworzonym z myślą o pałacu Stoclet w Brukseli. To dzieło, powstałe około 1909 roku, stanowi kwintesencję stylu Art Nouveau, zachwycając bogactwem złota i niezwykle misternymi wzorami. W murach instytucji można również odnaleźć Drzewo życia, poruszające dzieło z około 1909 roku.
Poza malarstwem, w zasobach muzeum odnajdziemy drogocenne wyroby rzemieślnicze pochodzące z Wiener Werkstätte. Przedmioty te są świadectwem głębokiego zaangażowania tego ruchu w ideę łączenia artystycznej wizji z funkcjonalnym wzornictwem. Muzeum pieczołowicie przechowuje te obiekty, aby ukazać fascynującą ewolucję sztuki użytkowej na przełomie wieków.
- Drzewo życia, około 1909 - Gustav Klimt
- Drzewo życia, fryz Stoclet, około 1909 - Gustav Klimt
Wystawy i współczesny profil instytucji
Muzeum Sztuki Użytkowej w Wiedniu nieustannie prowadzi fascynujący dialog między historycznym wzornictwem a nowoczesną innowacją, co znajduje odzwierciedlenie w jego starannie wyselekcjonowanym programie wystawienniczym. Przykładowo, ekspozycja „Wiedeń 1900” przenosi nas w czasie, analizując okres między 1890 a 1938 rokiem i skupiając się na ewolucji unikalnego stylu wiedeńskiego. Z kolei dla tych, których intryguje punkt styku sztuki i codziennego życia, przygotowano MAK Design Laboratory. Zajmujące około 2000 m² przestrzenie w dawnym Studiensammlung tworzą miejsce, w którym projektowanie poddawane jest refleksji w kontekście współczesnej egzystencji. Instytucja nie stroni również od prestiżowych kolaboracji, czego przykładem jest wyjątkowa wystawa łącząca świat wysokiej biżuterii Van Cleef & Arpels z arcydziełami pochodzącymi z kolekcji MAK.
Muzeum Sztuki Użytkowej w Wiedniu odważnie sytuuje się również na cyfrowym froncie sztuki. W 2015 roku stało się pierwszą instytucją na świecie, która nabyła dzieło sztuki przy użyciu kryptowaluty Bitcoin, kupując pracę „Event listeners” autorstwa Harma van den Dorpela. Ten pionierski krok odzwierciedla nieustanne zaangażowanie muzeum w badanie tego, w jaki sposób technologia i nowe media redefiniują granice sztuki użytkowej oraz cyfrowej ekspresji.
