Historia The Lobkowicz Collections
Ród Lobkowiczów to jedna z najważniejszych czeskich rodzin szlacheckich, której korzenie sięgają XIV wieku. Przez stulecia ród ten umacniał swoją pozycję poprzez strategiczne mariaże oraz sukcesywne przejmowanie rozległych terytoriów w całej Europie Środkowej. Ta wielowiekowa linia genealogiczna trwała w regionie przez setki lat, budując dziedzictwo nierozerwalnie splecione z historią Republiki Czeskiej. Dziś The Lobkowicz Collections, zlokalizowane w sercu Pragi, stanowią symbol ciągłości własności i opieki nad skarbami, które przetrwały nawet najbardziej burzliwe zawirowania polityczne.
Po aksamitnej rewolucji kolekcja została niedawno zwrócona rodzinie. W 1994 roku powołano organizację non-profit, której zadaniem jest kuratela oraz dbałość o te bezcenne zbiory. Instytucja ta zarządza niezwykle różnorodnym zespołem obiektów, obejmującym sztuki piękne, muzykę, broń, rzemiosło artystyczne, a także ogromną bibliotekę i historyczne archiwum. Przedmioty te były gromadzone i pieczołowicie zachowywane przez kolejne pokolenia, odzwierciedlając unikalny gust oraz pasje członków rodziny, którzy służyli jako wybitni kolekcjonerzy i wirtuozi.
Pałac Lobkowicz i jego architektura
Położony w samym sercu kompleksu Zamku na Hradczanach w Pradze, w Republice Czeskiej, Pałac Lobkowicz zajmuje wyjątkowe miejsce jako jedyny budynek w całym tym prestiżowym obrębie, który znajduje się w rękach prywatnych. Historia tej monumentalnej budowli sięga drugiej połowy XVI wieku, kiedy to jej wznoszenie zainicjował czeski szlachcic Jaroslav z Pernštejna. Dzieło to zostało dokończone przez jego brata, Vratislava z Pernštejna, a sama architektura pałacu stanowi żywe świadectwo historycznej potęgi rodu Pernštejnów, których obecność w tym regionie datuje się już od XIV wieku.
Dnia 2 kwietnia 2007 roku pałac otworzył swoje podwoje dla szerokiej publiczności jako Muzeum Pałacu Lobkowicz. W jego wnętrzach architektura tworzy idealną, niemal mistyczną oprawę dla kolekcji gromadzonej przez długie stulecia. Sam budynek pozostaje kluczowym elementem krajobrazu wzgórza Hradczany, zajmując najbardziej wysunięte skrzydło rozległego obszaru Zamku na Hradczanach. Pełni on funkcję bezpiecznego depozytu dla zgromadzonych przez wieki skarbów rodziny, wśród których odnajdziemy sztukę piękną oraz bezcenne rękopisy historyczne.
Przestrzenie wnętrz skrywają różnorodne obiekty, które przetrwały próbę czasu dzięki staraniom kolejnych pokoleń rodu Lobkowicz. Wśród tych niezwykłych eksponatów znajdują się między innymi:
- oryginalny zapis nutowy Beethoven'owskiej III Symfonii Es-dur
- XVIII-wieczne tabulatury lutniowe
- Renesansową broń
Sztuka i arcydzieła kolekcji
Kolekcja ta stanowi niezwykłe zgromadzenie malarstwa europejskiego, które prowadzi widza przez fascynującą podróż od czasów północnego renesansu aż po wiek osiemnasty. Wśród tych skarbów odnajdziemy dzieło Pietera Bruegla Starszego zatytułowane Zbiór siana (1565) – płótno, które w sposób mistrzowski oddaje unikalny rytm i ducha życia wiejskiego. Tuż obok, w duchowej powadze XVI wieku, przenosi nas Lucas Cranach Starszy w swoim dziele Matka Boska z Dzieciątkiem, świętą Barbarą i świętą Katarzyną Aleksandryjską (ok. 1520). Te wybitne płótna współistnieją z portretami dokumentującymi linię rodową i majestat szlachty, takimi jak stworzony w 1585 roku portret Polyxeny von Pernstein autorstwa Rolana de Moisa oraz wizerunek Mary z Pernstein z 1540 roku, którego autorem jest Jakob Seisenegger.
Duch epoki baroku jest tu wyraźnie wyczuwalny w portretach Anselma van Hulle, a w szczególności w jego przedstawieniu Wenzesla Eusebiusza, księcia Lobkowiczów, z 1655 roku. Ta sama epoka znajduje swoje świetliste odzwierciedlenie w pejzażach autorstwa Antonio Canaletta. Jego wizje rzeki Tamizy, w tym Tamiza z katedrą św. Pawła w dniu święta Burmistrza Miasta (ok. 1746) oraz Tamiza patrząca w stronę Westminsteru z Lambeth (ok. 1747), oferują niezwykle precyzyjną obserwację londyńskiej topografii i gry światła. Bogactwo zbiorów dopełniają dzieła przypisywane Diego Velázquezowi, które jeszcze bardziej rozszerzają horyzonty tej niezwykłej kolekcji.
- Zbiór siana, 1565 – Pieter Bruegel Starszy
- Matka Boska z Dzieciątkiem, świętą Barbarą i świętą Katarzyną Aleksandryjską, ok. 1520 – Lucas Cranach Starszy
- Portret Wenzesla Eusebiusa, księcia Lobkowiczów (1609–1677), 1655 – Anselm van Hulle
- Portret Polyxeny von Pernstein, 1585 – Rolan de Mois
- Portret Mary z Pernstein, 1540 – Jakob Seisenegger
- Tamiza z katedrą św. Pawła w dniu święta Burmistrza Miasta, ok. 1746 – Canaletto
Archiwum Muzyczne i Manuskrypty
Archiwum Muzyczne to niezwykłe zbiory liczące około 5000 eksponatów, które przez trzy stulecia gromadzili członkowie rodziny. Te bezcenne zasoby stanowią intymne odbicie osobistych pasji i wyrafinowanego gustu arystokratycznych amatorów, będących zarazem żarliwymi kolekcjonerami, jak i utalentowanymi wykonawcami. Wśród tych zbiorów odnajdziemy XVIII-wieczne tabulatury lutniowe, oratoria oraz opery, zachowane zarówno w formie unikalnych manuskryptów, jak i wczesnych druków. W tych historycznych rejestrach spoczywają również partie wykonawcze do symfonii i kwartetów autorstwa Haydna, Mozarta oraz Beethoven.
Wśród najbardziej doniosłych skarbów znajdują się oryginalne manuskrypty kompozycji Wolfganga Amadeusza Mozarta oraz Ludwiga van Beethovena. Szczególne, centralne miejsce w kolekcji zajmuje jeden wyjątkowy dokument: oryginalny partytura Beethovena, Opus 55, czyli Symfonia nr 3 Es-dur, skomponowana około 1803/04 roku. Stanąć twarzą w twarz z taką partyturą to doświadczyć fizycznej obecności historii muzyki, która przetrwała próbę czasu dzięki staranności kolejnych pokoleń.
Badania i możliwości naukowe
The Lobkowicz Collections oraz Biblioteka i Archiwa stanowią niewyczerpane źródło zasobów dla pogłębionych studiów nad dziedzictwem kulturowym. Organizacja podejmuje nieustanne starania, aby umożliwić dostęp do zgromadzonych dzieł sztuki, muzyki oraz literatury zarówno badaczom akademickim, jak i szerokiemu gronu odbiorców. To głębokie zaangażowanie gwarantuje, że bezcenne materiały historyczne pozostają żywe, służąc celom naukowym oraz procesom konserwatorskim, które chronią je dla przyszłych pokoleń.
Biblioteka i Archiwa The Lobkowicz są otwarte dla wizytujących uczonych, badaczy oraz studentów przygotowujących prace dyplomowe. Dostęp do zbiorów w ramach badań ogólnych lub specjalistycznych jest możliwy po uprzednim umówieniu wizyty. Dzięki tym otwartym ścieżkom instytucja staje się pomostem łączącym materialne obiekty z intelektualną pasją uczonych, którzy poświęcają swój czas na ich analizę i interpretację.
Organizacja z otwartością wita i podejmuje współpracę z międzynarodową społecznością naukowców, badaczy oraz prestiżowych instytucji. Takie partnerstwa stanowią fundament rozwoju wiedzy, napędzanego przez studia nad niezwykle różnorodnymi zbiorami kolekcji. Wszystkie te wysiłki przyczyniają się do szerszego zrozumienia kontekstów historycznych i kulturowych, które otaczają skarby przechowywane w sercu Pragi.
