იტალიური მოდერნიზმის ქრონიკა: მოგზაურობა Museo del Novecento-ში
მილანის გულში, დიდებული დუომოსა და პიაცა დელ დუომოს ცოცხალი პულსის სულ ახლოს, განთავსებულია Museo del Novecento – მომხიბვლელი სავანე, რომელიც ეძღვნება მე-20 საუკუნის იტალიური ხელოვნების თაყბურ და გარდამტეხ ეპოქას. ეს არ არის მხოლოდ ფერწერისა და სკულპტურის საცავი; ეს არის დროში მოგზაურობის იმერსიული გამოცდილება, რომელიც მოთავსებულია ისტორიულად მნიშვნელოვან Palazzo dell’Areდარენიოში – შენობაში, რომელიც ფაშისტური პერიოდის დროს ადგილობრივი მმართველობის სავადედოდ გამოსაყენებლად გამოიყენებოდა და მოგვიანებით კულტურული თვითგამოხატვის ნათელმসিড menjadi რბილად გადაიბერა. თავად არქიტექტურა — მისი შთამბეჭდავი ფასადი, ამაღლებულიარკები და გრანდიოზული მასშტაბები — ქმნის ღრმა ჭვრეტის ატმოსფეროს და სტუმრებს იწვევს იტალიური ისტორიისა და სახელოვნებო ევოლუციის გადამწყვეტ მომენტში უკან დასახევად.
Museo del Novecento გამოირჩევა იმ მრავალფეროვანი და ხშირად რევოლუციური ხელოვნებისადმი ერთგულებით, რომელიც ამ პერიოდში სწორედ იტალიაში შეიქმნა. საერთაშორისო კოლექციებისგან განსხვავებით, რომლებიც შესაძლოა ზედაპირულ მიმოხილვას გვთავაზობდნენ, აქ თქვენ გხვდებათ იტალიური მოდერნიზმის კონცენტრირებული ხედვა — შეგნებული კურატორირება, რომელიც საშუალებას იძლევა უფრო ღრმად გავეცნოთ ამ მოძრაობის ფესვებსა და გავლენას. მუზეუმის გული ყველაზე ძლიერად ფუტურიზმის ადმი ერთგულებით ფეთქავს — ეს იყო ხელოვნების აზროვნებისა და პრაქტიკის სეისმური ცვლილება, რომელმაც შეუცვლელად შეცვალა მე-20 საუკუნის ხელოვნების გზა. აქ სტუმარს ელის ისეთი ოსტატების დინამიკური ნამუშევრები, როგორებიცაა ჯაკომო ბალა, რომლის ტილოებიც ენერგიითა და მოძრაობით სავსეა; უმბერტო ቦჩჩონი, რომელიც ფრაგმენტული ფორმებითა და ძლიერი ჟესტებით თანამედროვე სამყ world-ის სიჩქარესა და დინამიკას ასახავს; კარლო კარა, რომელიც ომისშემდგომი იტალიის დაღឹកული სილამაზეს ემოციურად დატვირთული პორტრეტებითა და ლანდშაფტებით გვიჩვენებს; და ჯინო სევერინი, რომელიც კუბისტურ პრინციპებს იტალიურ სენსიტიურობასთან აერთიანებს ეფემერული კომპოზიციების შესაქმნელად. ამ პიონერების მემკვიდრეობა — მათ შორის ფორტუნატო დეპეროს, ლუიჯი რუსოლოს, მარიო სირონის და არდენგო სოფიჩის ნამუშევრები — მთელ გალერეებში იგრძენია, რაც მათი რადიკალური ექსპერიმენტებისა და ხელოვნების ძალაზე რწმენის დასტურია.
თუმცა, Museo del Novecento-ს მასშტაბები ფუტურალიზმზე ბევრად მეტია. იგი გონივრულად ასახავს სხვა საკვანძო მოძრაობების განვითარებას — ჯორჯო დე კირიკოს ინტროსპექტიული ლანდშაფტებიდან, რომელთა ნახატები ნოსტალგიისა და მისტიკის შეგრძნებას იწვევს; ლუჩიო ფონტანასამდე, რომელმაც თავისი საკულტო „დაჭრილი“ ტილოებით გამოწვევა მოუღო ფორმისა და განზომილების აღქმას; Arte Povera -სკენამდე, რომელიც უბრალო მასალებსა და ყოველდღიურ საგნებს სახელოვნებო მედიუმად იყენებდა. კოლექცია ასევე მოიცავს აბსტრაქციონიზმს და რეგიონული ხელოვნების მდიდარ ნაკადს — Novecento Italiano -ს. განსაკუთრებით ამაღლებული ელემენტია მუზეუმის მისწრაფება, ასახოს სოციალური რეალობა ხელოვნების მეშვეობით, რაც იკვეთება ჯუზეპე პელიცა და ვოლვედოს მონუმენტურ შედევრში — Il Quarto Stato (მეოთხე ესაზრე), მუშათა კლასის ძლიერ გამოსახულებაში, რომელიც ოდესღაც მთელ დარბაზს იკავებდა და ეპოქის სოციალური დაძაბულობის მტკიცე შეხსენებად გვევლინება. მიუხედავად იმისა, რომ ახლა იგი სხვაგან ინახება, მისი მეხსიერება მუზეუმის კედლებში ღრმად არის დაღმაგებული.
განახლებული მემკვიდრეობა: ფაშისტური ფესვებიდან თანამედროვე ხმებამდე
თავად Palazzo dell’Arengario მნიშვნელოვან ისტორიულ ტვირთს ატარებს. ფაშისტური ეპოქის დროს ადგილობრივი მმართველობის სავადედრო გამოსაყენებლად გამოყენებულმა შენობამ 1950-იან წლებში საოცარი ტრანსფორმაცია განიცადა და მიღწევა მილანის ომისშემდგომი აღორძინებისა და კულტურული ინოვაციების სიმბოლოდ იქცა. შენობის არქიტექტურული დიზაინი — კლასიკური დიდებულებისა და თანამედროვე ფუნქციურობის ჰარმონიული ნაზავი — საუკეთესო ფონს ქმნის მუზეუმის კოლექციისთვის, რაც ქმნის როგორც პატივისცემით სავსე, ისე სტიმულირების მომცემ ატმოსფეროს.
2015 წელს, ბიანკა და მარიო ბერტოლინების გულთევადმა შემოწირულობამ დრამატულად გააფართოვა მუზეუმის ჰორიზონტები და მასში საერთაშორისო ლუმინარების ნამუშევრები შემოიტანა, როგორიცაა დანიელ ბურენი, ჯოზეფ კოსუთი, როი ლიხტენშტეინი, რობერტ რაუშენბერგი, ფრანკ სტელა და ენდი უორჰოლი. გლობალური პერსპექტივების ეს შემოდინება ამდიდრებს დიალოგს კოლექციაში და ქმნის საინტერესო პარალელებს იტალიურ ტრანსფორმაციულ ტრადიციებსა და თანამედროვე ტენდენციებს შორის.
ფიქრისა და ჩართულობის სივრცე
Museo del Novecento არ არის მხოლოდ ხელოვნების დასაკვირვებელი ადგილი; ეს არის სივრცე, რომელიც შექმნილია რეფლექსიისა და ჩართულობისთვის. მუზეუმის გონივრულმა კურატორიმ სტუმრებს მოუწოდებს, გაითვალისწინონ თითოეული ნამუშევრის ისტორიული კონტექსტი და გააცნობიერონ, თუ როგორ ჩამოაყალიბა სოციალურმა, პოლიტიკურმა და კულტურულმა ძალებმა სახელოვნებო გამოხატულება. გარდა თავად გალერეებისა, Palazzo dell’Arengario სთავაზობს სტუმრებს ისეთ სერვისებსაც, როგორიცაა მრავალფეროვანი წიგნების მაღაზია და რესტორან-ბარი პიაცა დუომოს პანორამული ხედებით, რაც იდეალურ გარემოს ქმნის იტალიური ხელოვნების სამყაროში დაღრმავების შემდეგ დასაფიქრებლად.
Museo del Novecento-ს მონახულება
მუზეუმი ღიაა სამშაბათიდან კვირას, 11:00-დან 20:00 საათამდე (ხუთშაბათს დახურულია). ბილეთების შეძენა შესაძლებელია ონლაინ მისამართზე museodelnovecento.org ან პირდაპირ მუზეუმის ბილეთების გაყიდვების მაღაზიაში. ინდივიდუალური და ჯგუფური ტურები ხელმისაწვდომია. არ გამოტოვოთ შესაძლებლობა, დაათვალიეროთ Palazzo dell'Arengario — საოცარი არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობა, რომელიც თქვენს ვიზიტს კიდევ უფრო მდიდარ ელფერს სძენს.
