Historia Petworth House
Petworth House to późnobarokowa rezydencja wiejska o randze Grade I, położona w parafii Petworth w hrabstwie West Sussex w Anglii. Obecna struktura została wzniesiona w 1688 roku przez Charlesa Seymoura, 6. księcia Somerset, zastępując wcześniejszy dwór szlachecki. Budowla ta została zaprojektowana tak, aby odzwierciedlać wielkie ambicje architektoniczne epoki, stając się przez wiele pokoleń południową rezydencją rodziny Percy, hrabiów Northumberland.
Własność tej wspaniałej posiadłości przechodziła przez ręce wielu znamienitych rodów, w tym rodziny Wyndham. W 1947 roku Charles Wyndham, 3. baron Leconfield, przekazał dom narodowi. Od tego czasu nieruchomość jest zarządzana przez National Trust jako Petworth House & Park. Dom ten pozostaje kluczowym miejscem dla zachowania niezwykłych kolekcji zgromadzonych przez jego dawnych mieszkańców.
Architektura i styl budowli
Obecna struktura Petworth House jest dziełem schyłku XVII wieku, powstałym w wyniku przebudowy prowadzonej w latach 1688–1702. Zaprojektowany w stylu barokowym dom czerpał inspirację z wielkich europejskich pałaców, kładąc szczególny nacisk na ład oraz symetrię. Ten unikalny charakter architektoniczny został dodatkowo podkreślony przez misterne rzeźbienia w drewnie autorstwa Grinlinga Gibbonsa, których dzieła na stałe wpisały się w tkankę wnętrza. Rezydencja przeszła również istotne zmiany w latach 70. XIX wieku pod kierownictwem architekta Anthony’ego Salvina.
Wnętrza domu stanowią fascynujące odbicie różnych epok rozwoju i wyrafinowania architektury. Północna Galeria została dobudowana do rezydencji w latach 1824–1825, natomiast w Salonie podłogę zdobi przepiękny dywan typu Axminster z wzorem autorstwa Roberta Adama. Wszystkie te elementy tworzą wielowarstwową historię budynku, w której barokowe fundamenty harmonijnie współgrają z późniejszymi dodatkami z epok wiktoriańskiej i regencji.
Wspaniała Kolekcja Sztuki
Ta niezwykła kolekcja obejmuje sztukę wysoką rozciągającą się na przestrzeni wielu stuleci, zachowaną w murach rezydencji w jej pierwotnym, autentycznym kontekście. Zgromadzone dzieła to fascynująca mozaika znaczących portretów oraz płócien reprezentujących różnorodne gatunki – od pełnych dostojeństwa wizerunków oficjalnych, po nastrojowe pejzaże. Te bezcenne dobra są nierozerwalnie wpisane w architektoniczną tkankę komnat, współtworząc niepowtarzalny, historyczny charakter wnętrz.
W reprezentacyjnych salonach można odnaleźć arcydzieła takich mistrzów jak Anthony van Dyck, J. M. W. Turner, Joshua Reynolds oraz Thomas Gainsborough. Wybór ten wzbogacają płótna autorstwa Tycjana i Williama Blake'a, a także dzieła, które stworzył John Constable. Większość tych płócien spoczywa wciąż w tych samych salach, w których niegdyś je eksponowano, otulona towarzyszącymi im zabytkowymi meblami i dekoracjami.
- The Right Honourable George Grenville, 1767 - Joshua Reynolds
- Macbeth and the Witches, 1786 - Joshua Reynolds
- A Vision of the Last Judgment, 1808 - William Blake
- Cattle at a Fountain, 1786 - Thomas Gainsborough
- Jessica, 1828 - J. M. W. Turner
- An Unknown Cardinal, 1545 - Titian
Arcydzieła kolekcji
Zgromadzony w murach rezydencji zbiór malarstwa stanowi żywe świadectwo wielopokoleniowego mecenatu rodów Northumberland oraz Seymour/Somerset. Wybitne portrety autorstwa Anthony'ego van Dycka są nierozerwalnie wpisane w architektoniczną tkankę komnat, wśród których odnaleźć można majestatyczne wizerunki króla Karola I na koniu oraz Lady Dorothy Percy. Dzieła te trwają w swoim pierwotnym kontekście, zachowane wraz z meblami i dekoracyjnymi przedmiotami, które niegdyś stanowiły ich naturalne otoczenie. W kolekcji odnajdziemy również ślady geniuszu Tycjana, reprezentowanego przez takie płótna jak nieznany kardynał czy nieznany mężczyzna w czarnym kapeluszu z piórami.
Tradycje pejzażowe oraz figuralne zostały tu uwiecznione przez kilku kluczowych mistrzów. Przynależące do 3. hrabiego Egremont Skalisty, zalesiony krajobraz z wiejskimi kochankami nad stawem autorstwa Thomasa Gainsborough, namalowany około lat 1774–1777, zachwyca swoją harmonią. Równie poruszające są pejzaże J. M. W. Turnera, z których wiele czerpało inspirację z malowniczych widoków otaczającego parku. Kolekcja wzbogacona jest o liczne portrety autorstwa Joshuy Reynoldsa, w tym m.in. Makbeta i czarownice oraz Miłosierdzie. Całość dopełniają wizjonerskie prace Williama Blake'a, czego przykładem jest poruszające Wizja Sądu Ostatecznego.
- The Right Honourable George Grenville, 1767 - Joshua Reynolds
- Bydło przy fontannie, 1786 - Thomas Gainsborough
- Jessica, 1828 - J. M. W. Turner
- Scena z „Opowieści żony Bath”, 1812 - Henry Fuseli
Rozległy Park Jeleni
Otaczający rezydencję, rozciągający się na 700 akrów park jeleni, został ukształtowany przez mistrza krajobrazu, Capability Browna. Ten malowniczy teren został później uwieczniony na płótnach J. M. W. Turnera, który potrafił oddać jego nieuchwytny urok. Wśród tych rozległych przestrzeni kryje się dwunastoakrowowy ogród leśny, znany jako Pleasure Ground, gdzie pośród kojącej zieleni można odnaleźć klasyczne akcenty: dorycką świątynię oraz jońską rotundę, które nadają temu miejscu niemal mityczny charakter.
Serce parku stanowi tętniące życiem widowisko natury – liczna stada jeleni daniel, których można dostrzec ponad 700 na całym obszarze posiadłości. Te majestatyczne zwierzęta, swobodnie przemierzające parkowe ścieżki, stanowią nieodłączny element krajobrazu Petworth, tworząc żywy obraz, który od wieków zachwyca obserwatorów.
