Istorija Teatra-muzeja Dalí
Teatar-muzej Dalí nalazi se u Figuerosu u Španiji, a njegovi koreni duboko su upleteni u ruševine starog Opštinskog pozorišta u Figuerosu, građevine koja je izgorela tokom španskog građanskog rata. Godinama je ovo mesto ostavalo u stanju ruševina, kao prazna ljuska onoga što je nekada bilo. Ipak, 1960. godine, Salvador Dalí i gradonačelnik Figuerosa doneli su odluku o obnovi ovog prostora, pretvarajući ovo oštećeno znamenito mesto u posvećeni muzej posvećen umetnikovom radu.
Radovi na ovoj transformaciji započeli su 1968. godine. Projekat je težio ponovnom iskorišćenju ovog istorijskog lokaliteta, što je na kraju dovelo do osnivanja muzeja 1974. godine. Salvador Dalí održavao je duboku povezanost sa ovim mestom, živeći u Figuerosu od 1984. do 1989. godine. Sama zgrada ostaje fizički deo njegove lične istorije, podignuta na istom onom tlu gde je kao mlad čovek nekada održao svoje prve javne izložbe.
Arhitektura nadrealističkog lavirinta
Ova struktura predstavlja monumentalno prisustvo u Figuerosu u Španiji, služeći kao umetnikovo poslednje, veličanstveno stvaranje. Smeštena na mestu gde se nekada nalazio izgoreli, napušteni teatar, ona je preobrazila svoju prvobitnu svrhu u prostrani, nadrealistički lavirint. Sam dizajn teži da dezorijentiše racionalni um kroz složeni i zamračeni raspored prostora. Arhitekte, Joaquim de Ros i Ramis i Alexandre Bonaterra, posvetili su se transformaciji ruina u ovo namerno kreirano, psihološko okruženje. Raspored se ne završava na primarnim zidovima, već se širi i na zgrade i dvorišta koja se nalaze neposredno uz stari teatar.
Ispod neba se izdvaja upečatljiv spoj oblika koji definiše eksterijer, a koji kulminira veličanstvenom geodeznom kupolom. Ova staklena struktura kruniše nekadašnju scenu pozorišta, omogućavajući svetlosti da prodre duboko u unutrašnjost. Tamo gde je nekada sedela publika, prostor je preobražen u dvorište otvoreno ka beskraju neba. Ta otvorenost pruža oštar kontrast zatvorenim, sanovitim prostorijama koje se nalaze unutar lavirinta. Arhitektura ovde ne služi samo kao skladište umetnosti; ona funkcioniše kao fizička manifestacija podsvesti, gde granice između zgrade i sna postaju potpuno porozne.
Sveobuhvatna kolekcija Salvadora Dalija
Ovaj muzej čuva jedinstvenu, najveću i najraznolikiju kolekciju dela koje je stvorio Salvador Dalí. U samom srcu ovog muzeja nalazi se umetnikova lična kolekcija, korpus dela koji obuhvata svaku deceniju njegovog kreativnog života. Ova slika koegzistira sa skulpturama, trodimenzionalnim kolažima i mehaničkim uređajima koji prkose granicama tradicionalnog oblika. Prisustvo ovih objekata stvara fizički zapis života koji je proživljen kroz umetnost.
Izvan okvira platna, kolekcija se širi ka onome što je zamršeno i efemerno. Ovde se čuvaju detaljni crteži i grafike, kao i dizajni nakita i holografske kreacije. Ta raznolikost odražava neumoljivu potragu za novim medijima izražavanja. Iako je fokus ostao na Daliju, muzej takođe ugošćuje i manji izbor dela drugih umetnika, uključujući El Greca i Marcela Duchampa, kao i radove Johna de Andreee.
- Gala posmatra more Mediteran koje na osamnaest metara postaje portret Abrahama Lincolna, 1976
- Kubistička kompozicija - Portret osobe koja sedi i drži pismo, 1923
Remek-dela i kultna dela
Prisustvo umetničkih dela unutar ovih zidova otkriva evoluciju jedinstvene vizije koja se neprestano transformiše. Rani eksperimenti postaju vidljivi kroz kompozicije kao što su Nasmejana Venera (1921) i Čaj 'sur l'herbe' (1921). Ova dela stoje rame uz rame sa delu Kubistička kompozicija - Portret sedeće osobe koja drži pismo, datiranog oko 1923. godine. Takva dela postavljaju temelj za složenije, transformativne objekte koji se kasnije pojavljuju u kolekciji. Posetioc je ovde čekalo i monumentalno Gala posmatra Sredozemno more koje na osamnaest metara postaje portret Abrahama Linkolna, impresivno delo iz oko 1976. godine koje zahteva specifičan fizički odnos sa posmatračem.
Granica između funkcionalnih predmeta i nadrealističke skulpture ovde često nestaje. Trodimenzionalna anamorfna dnevna soba kao instalacija sadrži čuveni Sofa u obliku usana Mae West, delo funkcionalne umetnosti koje menja svoj oblik zavisno od položaja posmatrača. Ova opsednutost nepredvidivim proteže se i do Dalije instalacije smeštene unutar automobila u prirodnoj veličini, dela inspirisanog radom Kiša u taksiju (1938). Čak i sama arhitektura doprinosi ovom osećaju neobičnog i nadrealnog, sa staklenom geodeznom kupolom koja kruniše scenu starog pozorišta, omogućavajući svetlosti da u igri sa predmetima ispod nje stvara magične efekte.
- Nasmejana Venera (1921)
- Čaj 'sur l'herbe' (1921)
- Kubistička kompozicija - Portret sedeće osobe koja drži pismo (oko 1923)
- Gala posmatra Sredozemno more koje na osamnaest metara postaje portret Abrahama Linkolna (oko 1976)
